Czytelnicy pytają

1. W przypadku dzieci z silnym niepokojem ruchowym typowym dla ADHD i jednoczesnymi trudnościami w płynności mowy (np. jąkanie), jaka jest najlepsza kolejność interwencji? Czy skupić się najpierw na autoregulacji sensorycznej/ruchowej, aby uspokoić system nerwowy, zanim rozpoczniemy intensywną pracę nad artykulacją i płynnością?

Kamila Urbaniak: W przypadku dzieci z ADHD, u których współwystępuje nasilony niepokój ruchowy oraz trudności w płynności mowy (np. jąkanie), kolejność interwencji ma kluczowe znaczenie dla jej skuteczności. Z perspektywy klinicznej i neurofunkcjonalnej zasadne jest rozpoczęcie terapii od działań ukierunkowanych na regulację pobudzenia i wsparcie autoregulacji.
Nadmierna aktywność ruchowa i wysoki poziom pobudzenia układu nerwowego istotnie obciążają zasoby uwagi i kontroli wykonawczej, które są niezbędne do monitorowania i modyfikowania wzorców mowy. W takim stanie dziecko często nie może efektywnie korzystać z technik logopedycznych, nawet jeśli są one prawidłowo dobrane. Dlatego interwencje sensoryczno-ruchowe, strategie regulacyjne oraz praca nad świadomością ciała i oddechu mogą stanowić fundament dalszej terapii.
Nie oznacza to jednak całkowitego odkładania pracy nad mową. Najbardziej rekomendowane jest podejście zintegrowane, w którym elementy wspierające regulację (np. odpowiednia dawka ruchu, techniki wyciszające, strukturyzacja otoczenia) są wdrażane równolegle z łagodną, nienadmiernie obciążającą pracą nad płynnością. Intensyfikacja oddziaływań stricte logopedycznych powinna następować stopniowo, w miarę jak dziecko osiąga większą stabilność regulacyjną.
Takie sekwencyjno-równoległe podejście zwiększa szanse na trwałe efekty terapeutyczne, zmniejsza ryzyko wtórnego napięcia i frustracji oraz sprzyja budowaniu pocz...