Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp

19 maja 2021

Oligofrenopedagog – kim jest i czym się zajmuje?

66

Pedagog specjalny – ta nazwa z pewnością nie zaskoczy nikogo. Jednak wciąż mało osób wie, że za tą gałęzią pedagogiki kryje się przynajmniej kilka specjalizacji. Najogólniej mówiąc pedagog specjalny to jeden z członków zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Od stopnia i rodzaju niepełnosprawności ucznia zależy, który dokładnie specjalista będzie z nim pracował. Jaką zatem rolę odgrywa w procesie wspomagania rozwoju oligofrenopedagog i co właściwie kryje się pod tą zawiłą nazwą?

Co to jest oligofrenopedagogika?

,,Oligos’’ z greckiego oznacza pomniejszenie, małość, ,,phren’’ to umysł, a ,,paidagogike’’ to oczywiście nauka o wychowaniu. Stąd właśnie wywodzi się ta dość skomplikowana nazwa, której zapisanie sprawia mnóstwo kłopotu niejednej personie. Specjalista od pracy z dziećmi i młodzieżą w różnym stopniu niepełnosprawności intelektualnej i sprzężonej. Tak najogólniej możemy zdefiniować omawianą specjalizację. Do codziennych obowiązków czynnego zawodowo oligofrenopedagoga należy kształcenie osób z niepełnosprawnością, w celu przywrócenia im maksimum rozwoju i sprawności intelektualnej. Mówimy wówczas o długofalowym procesie działań (rewalidacji uczniów), ukierunkowanym na edukację, terapię i wychowanie.

POLECAMY

To oczywiście nie koniec oczekiwań w stosunku do pedagoga specjalnego. Oligofrenopedagog to przede wszystkim osoba, która łączy specjalistyczną wiedzę z zakresu niepełnosprawności intelektualnej z wrażliwością, cierpliwością, empatią i powołaniem. Wielu oligo (tak właśnie w skrócie nazywają się nawzajem nauczyciele specjalni) określa swoją pracę, jako misję do spełnienia, która polega na przygotowaniu ucznia do funkcjonowania w społeczeństwie na jak najwyższym poziomie.

Przed wyborem studiów w tym kierunku warto pamiętać, że oligofrenopedagogika należy do nauk empirycznych (indukcyjnych), humanistycznych, społecznych, wychowawczych i praktycznych. W dużym stopniu wykorzystuje również wiedzę z zakresu psychologii (również klinicznej), socjologii, psychiatrii, a nawet medycyny (szczególnie neurologii). Zauważalny związek z innymi naukami i dziedzinami wiedzy potwierdza, iż oligofrenopedagog, to specjalista o wszechstronnej, głębokiej wiedzy, którą potrafi skutecznie przełożyć na pracę z uczniami. To nauczyciel z autorytetem, który umie trafnie dostosować indywidualne metody i techniki pracy z dzieckiem z różną niepełnosprawnością intelektualną.     

Główne zadania oligofrenopedagoga i cele nauczania (w zależności od stopnia niepełnosprawności ucznia)

  1. Wyznaczenie możliwości rozwojowych, ustalenie celów i zadań wychowawczych.
  2. Ukierunkowanie procesu rewalidacji w zależności od stopnia upośledzenia umysłowego ucznia.
  3. Ustalenie możliwości rehabilitacji, środków kompensacyjnych oraz metod i form pracy dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną lub sprzężoną. Dobór odpowiedniej treści i środków dydaktyczno – wychowawczych.
  4. Systematyczne planowanie zajęć edukacyjnych.
  5. Wsparcie autonomii i niezależności jednostki.
  6. Przygotowanie dziecka do roli ucznia.
  7. Dążenie do osiągnięcia maksymalnego, wszechstronnego rozwoju podopiecznego.
  8. Praktyczne przygotowanie do funkcjonowania jednostkowego (osobniczego) i społecznego. Respektowanie warunków i norm społecznych oraz możliwie, jak najwyższy stopień uczestnictwa w życiu społecznym (samodzielność, budowanie pozytywnej oceny siebie, czynny udział w kontaktach z grupą rówieśniczą, porozumiewanie się, użytkowanie dóbr społecznych i kulturowych, samodzielna organizacja czasu wolnego, mobilność).
  9. Przygotowywanie do wykonywania zawodu.1

Dodatkowo praca oligofrenopedagoga często obejmuje również działania skierowane do rodziców i opiekunów, jak na przykład:

  1. Specjalistyczne konsultacje, porady i interwencje terapeutyczne.
  2. Indywidualne spotkania terapeutyczne w warunkach domowych, online bądź w placówce szkolnej.
  3. Szkolenia i seminaria dla opiekunów i rodziców uczniów.

Oligofrenopedagog – nauczyciel z dynamicznym podejściem do niepełnosprawności intelektualnej i sprzężonej

Ustaliliśmy już, że głównym celem działań oligofrenopedagoga jest jak najdalej idący rozwój umysłowy ucznia oraz wprowadzenie go w życie społeczne. Maksymalne podniesienie jakości życia podopiecznego na wszystkich płaszczyznach – tego pragnie każdy zaangażowany w pracę nauczyciel specjalny. Jednak podstawa programowa z zakresu kształcenia ogólnego uczniów z niepełnosprawnością umysłową w stopniu umiarkowanym i znacznym bardzo często wymaga modyfikacji i rozwinięcia. W tym przypadku to od wiedzy, doświadczenia i kreatywności pedagoga specjalnego zależy dobór właściwej treści. Zajęcia oparte na programach autorskich cieszą się dużym powodzeniem, a co najważniejsze przynoszą widoczne efekty. To kolejny zakres działań oligofrenopedagogów, który świadczy o wysokim poziomie wiedzy nauczycieli i zindywidualizowanym podejściu do każdego ucznia.

Czasami potrzeba wiele miesięcy, a nawet lat, aby cel został osiągnięty, ale każdy nauczyciel specjalny z powołania przyzna, że praca ta jest warta każdego wysiłku.

 

  1. Klasyfikacja wg J. Wyczesany, K. Kirejczyk.

Przypisy