Trauma to nie wydarzenie, lecz ślad, jaki trudne doświadczenie pozostawia w ciele, emocjach i sposobie postrzegania świata. Powstaje wtedy, gdy osoba doświadcza sytuacji przekraczającej jej możliwości radzenia sobie, szczególnie wówczas, gdy towarzyszy jej silny lęk, poczucie bezradności, zagrożenia lub braku wpływu. Układ nerwowy, zamiast wrócić do równowagi, pozostaje w stanie podwyższonej gotowości lub zamrożenia, a przeszłe doświadczenie zaczyna wpływać na teraźniejsze reakcje. Trauma może ujawniać się na wiele sposobów: poprzez nadmierną czujność, wycofanie, trudności w regulacji emocji, problemy z relacjami, koncentracją czy poczuciem bezpieczeństwa. Warto podkreślić, że często jest niewidoczna z zewnątrz, a jej objawy bywają mylone z trudnym zachowaniem, brakiem motywacji lub nadwrażliwością. W rzeczywistości są one adaptacyjną odpowiedzią organizmu na doświadczenie, które było zbyt intensywne, zbyt szybkie lub zbyt duże, lub niewystarczające. Trauma bowiem to nie tylko nadmiar doświadczeń, ale również deficyt związany np. z opieką czy ze wsparciem itp.
Autor: A.Kubala-Kulpińska
Osoby z niepełnosprawnością intelektualną to grupa, która z jednej strony jest narażona na cyfrowe wykluczenie, a z drugiej – gdy już korzysta z internetu – mierzy się z wieloma niebezpieczeństwami. Głównym determinantem takiego stanu rzeczy jest obniżenie funkcji intelektualnych, a co za tym idzie brak umiejętności obsługi urządzeń cyfrowych, brak zrozumienia zasad panujących w wirtualnym świecie lub też niedostrzeganie zagrożeń.
Przejawianie zachowań z użyciem agresji jest dość powszechne u osób, które mierzą się z niepełnosprawnością intelektualną. Zachowania agresywne nie pojawiają się bez powodu. Ich występowanie może się różnić w zależności od okoliczności i warunków, w których dochodzi do danego bodźca. Nie zawsze dziecko reaguje na ten sam bodziec w identyczny sposób, ponieważ zmieniające się warunki mogą wpływać na jego postrzeganie świata, zasoby, jakimi dysponuje, i doświadczenia.
Zaburzenia w zachowaniu dzieci i młodzieży stanowią złożone problemy, które można klasyfikować jako eksternalizacyjne i internalizacyjne. Każdy z tych typów wiąże się z odmiennymi objawami, przyczynami oraz wymogami w zakresie diagnozy i pomocy. Zrozumienie tych kategorii daje możliwość skutecznego wsparcia udzielanego dzieciom i ich rodzinom w radzeniu sobie z trudnościami. Mimo że zaburzenia te są dość powszechne, to w dalszym ciągu zdarzają się sytuacje, w których diagnoza jest utrudniona, a osoby mierzące się z tego typu dysfunkcjami nie otrzymują pomocy. Analizując pracę z osobą mierzącą się z takim problemem, powinniśmy rozważyć dwie ewentualności. Pierwsza, gdy nasz podopieczny nie ma jeszcze diagnozy, a druga w momencie, gdy dokonano rozpoznania, a naszym zadaniem jest praca mająca na celu korygowanie, kompensowanie oraz stymulację zaburzonych funkcji.
Zaburzenia ze spektrum autyzmu dotykają sporej części społeczeństwa, jednak z uwagi na trudności w ich jednoznacznym zdefiniowaniu, zdarza się, że pozostają niezdiagnozowane zwłaszcza w sytuacjach, gdy są w miarę subtelne i nie wpływają na codzienne funkcjonowanie. Nie zawsze bowiem zaburzenia te współwystępują z niepełnosprawnością intelektualną. Część dotkniętych nimi osób może natomiast dodatkowo zmagać się z innymi schorzeniami o charakterze somatycznym lub z różnorodnymi objawami, które mają ogromny wpływ na życie. Do najczęstszych należą fobie, lęki, problemy ze snem, trudności natury seksualnej, napady złości oraz nadmierna agresja i autoagresja.
Jeszcze do niedawna uważano, że u osób z niepełnosprawnością intelektualną nie są wzbudzane emocje i zwyczajnie nie dochodzi do tego procesu. W licznych badaniach prowadzonych na przestrzeni lat wykazano jednak, że poziom intelektualny nie determinuje występowania emocji, ale ma ogromny wpływ na ich rozumienie i rozpoznawanie.