Praca z podopiecznym, który mierzy się z traumą

Temat numeru

Trauma to nie wydarzenie, lecz ślad, jaki trudne doświadczenie pozostawia w ciele, emocjach i sposobie postrzegania świata. Powstaje wtedy, gdy osoba doświadcza sytuacji przekraczającej jej możliwości radzenia sobie, szczególnie wówczas, gdy towarzyszy jej silny lęk, poczucie bezradności, zagrożenia lub braku wpływu. Układ nerwowy, zamiast wrócić do równowagi, pozostaje w stanie podwyższonej gotowości lub zamrożenia, a przeszłe doświadczenie zaczyna wpływać na teraźniejsze reakcje. Trauma może ujawniać się na wiele sposobów: poprzez nadmierną czujność, wycofanie, trudności w regulacji emocji, problemy z relacjami, koncentracją czy poczuciem bezpieczeństwa. Warto podkreślić, że często jest niewidoczna z zewnątrz, a jej objawy bywają mylone z trudnym zachowaniem, brakiem motywacji lub nadwrażliwością. W rzeczywistości są one adaptacyjną odpowiedzią organizmu na doświadczenie, które było zbyt intensywne, zbyt szybkie lub zbyt duże, lub niewystarczające. Trauma bowiem to nie tylko nadmiar doświadczeń, ale również deficyt związany np. z opieką czy ze wsparciem itp.

Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w praktyce terapeutycznej wyróżnia się umownie dwa główne typy traum: traumy przez duże „T” oraz traumy przez małe „t”. Podział ten nie służy wartościowaniu doświadczeń, lecz pomaga lepiej zrozumieć ich charakter i możliwe konsekwencje.

Traumy przez „T”

Odnoszą się do zdarzeń o wysokiej intensywności, które zwykle mają charakter jednorazowy lub krótkotrwały, a ich przebieg jest nagły i nieprzewidywalny. Są to sytuacje, w których dochodzi do realnego lub odczuwanego zagrożenia życia lub zdrowia, własnego lub cudzego, a osoba nie ma możliwości skutecznego działania ani ochrony. Choć wydarzenia te mogą trwać krótko, ich skutki mogą być długofalowe i głęboko zapisane w ciele oraz psychice. Do traum określanych jako traumy przez „T” zalicza się doświadczenia, które pojawiają się bez zapowiedzi, nie dając osobie czasu ani na przygotowanie się, ani uruchomienie skutecznych strategii radzenia sobie. Są to sytuacje zazwyczaj krótkotrwałe, lecz skrajnie obciążające, w których dochodzi do realnego lub subiektywnie odczuwanego zagrożenia życia albo zdrowia własnego lub osób znajdujących się w otoczeniu. Ten typ traumy może wiązać się również z doświadczeniem przemocy o charakterze seksualnym lub z poczuciem bezpośredniego zagrożenia takim nadużyciem. Równie silnym czynnikiem traumatyzującym bywa nagłe otrzymanie informacji o śmierci bliskiej osoby bądź o jej ciężkim wypadku, które burzy poczucie bezpieczeństwa i stabilności świata.

Traumy przez „t”

Dotyczą najczęściej doświadczeń relacyjnyc...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Terapia Specjalna"
  • Dostęp do wszystkich artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do 5000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Otrzymuj co 2 miesiące bank pomysłów z oryginalnymi, autorskimi scenariuszami do różnych zaburzeń rozwoju i zachowania wraz z gotowymi kartami pracy. Rozszerzaj swój warsztat i poznawaj gotowe metody pracy do wdrożenia od zaraz.

440 artykułów online
7 lat doświadczenia
Dostęp online i offline
45 numerów archiwalnych
12 filmów szkoleniowych
35 autorów – specjalistów
Terapia Specjalna • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI