Wprowadzenie
Komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC) stanowi dziś jedno z kluczowych oddziaływań wspierania osób o złożonych potrzebach w komunikowaniu się (ZPKom)2. Skuteczność oddziaływań AAC zależy nie tylko od doboru odpowiednich narzędzi, lecz przede wszystkim od systematyczności, indywidualizacji procesu oraz aktywnego zaangażowania partnera komunikacyjnego. Koncepcja Modelu Aktywnego (Grycman i in., 2020) zakłada, że użytkownik AAC jest aktywnym uczestnikiem procesu komunikacji – dokonuje wyborów, planuje aktywności i inicjuje interakcje w zorganizowanych sytuacjach komunikacyjnych.
Niniejszy artykuł opisuje ośmioletni proces budowania indywidualnego systemu komunikacyjnego (ISK) Miłosza – chłopca z niezidentyfikowaną rzadką chorobą genetyczną3. Usługa specjalisty AAC4 świadczona była dwa razy w tygodniu w miejscu zamieszkania chłopca w obecności matki.
Charakterystyka Miłosza
DIAGNOZA MEDYCZNA: niezidentyfikowana rzadka choroba genetyczna (w trakcie dalszej diagnostyki).
Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego: niepełnosprawność intelektualna w stopniu znacznym, niepełnosprawność ruchowa, autyzm.
Etap I – Kształtowanie bazowych kompetencji komunikacyjnych
Początkowo specjalista AAC koncentrował się na wnikliwym poznaniu chłopca oraz potrzeb jego najbliższego środowiska (wywiad z matką, obserwacja uczestnicząca). Podczas wstępnych spotkań Miłosz nie nawiązywał kontaktu z drugim człowiekiem. Dominowała nadselektywność uwagi5.
Specjalista AAC sformułował pytania kluczowe, wyznaczając kierunek oddziaływań AAC.
Przestrzeń komunikacyjna
- Jak zorganizować otoczenie, aby umożliwić Miłoszowi warunki do porozumiewania się?
- Obecność ilu osób jest niezbędna, aby interakcja z dzieckiem była efektywna?
- Jaką rolę mają odgrywać poszczególni uczestnicy interakcji?
- Z jakich pomocy AAC korzystać, aby zaangażować Miłosza do współdziałania z partnerem komunikacyjnym?
Diagnoza AAC została sporządzona z wykorzystaniem narzędzia „Sprawdź, jak...
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
- 6 wydań magazynu "Terapia Specjalna"
- Dostęp do wszystkich artykułów w wersji online
- ...i wiele więcej!
Dołącz do 5000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi o specjalnych potrzebach edukacyjnych.
Otrzymuj co 2 miesiące bank pomysłów z oryginalnymi, autorskimi scenariuszami do różnych zaburzeń rozwoju i zachowania wraz z gotowymi kartami pracy. Rozszerzaj swój warsztat i poznawaj gotowe metody pracy do wdrożenia od zaraz.
