Ocena efektywności porozumiewania się dzieci niemówiących stanowi jedno z kluczowych wyzwań współczesnej praktyki terapeutycznej i edukacyjnej. W przypadku dzieci o złożonych potrzebach komunikacyjnych nie wystarcza ustalenie, czy dziecko komunikuje się z otoczeniem. Równie ważne jest rozpoznanie, w jaki sposób to robi, jaką odgrywa rolę w interakcji, jak skutecznie przekazuje znaczenie oraz na ile jego zachowania mają charakter intencjonalny i funkcjonalny.
Autor: Magdalena Grycman
Opublikowana w 2001 r. przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia oraz definicja niepełnosprawności zapisana w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 r.) całkowicie rewolucjonizują dotychczasowe myślenie o niepełnosprawności oraz o sposobach wspierania osób z niepełnosprawnościami. Rewolucja ta ma również ogromne znaczenie dla postrzegania osób o złożonych potrzebach w komunikowaniu się1, ich potrzeb oraz sposobów wspierania.
W niniejszym artykule przedstawiono spersonalizowane podejście do interwencji AAC, opisując proces tworzenia systemu komunikacyjnego dla chłopca z rzadkim zespołem genetycznym Cri du Chat w ramach czterech początkowych etapów oddziaływań.
Jak tworzenie oddziaływań wspomagających kompetencje komunikacyjne oparte na modelu aktywnym pozwoliło rozwinąć mowę i autonomię dziecka?
Iga jest uczennicą Niepublicznej Podstawowej Szkoły Specjalnej prowadzonej przez PSONI Koło w Gdańsku. Jest to placówka oparta na filozofii kręgów wsparcia1, która wydobywa talenty i mocne strony uczniów. Głównym jej założeniem jest podejście skoncentrowane na dziecku oraz praca na zasobach i potencjale nie tylko ucznia, ale także rodziny i szkoły. To podejście motywowało i prowadziło nas podczas procesu tworzenia indywidualnego systemu komunikacyjnego2 w trzech poniżej opisanych etapach.
Michał jest uczniem Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Węgorzewie. Ma rozpoznanie medyczne: zespół Lennoxa-Gastauta, autyzm oraz niepełnosprawność intelektualną w stopniu znacznym. Szereg specjalistów opisywało chłopca jako „niemającego intencji komunikacyjnej” oraz „niemającego potrzeby komunikowania się z otoczeniem”. Mama Michała mówiła: „Nic nie przynosi efektu w rozwoju komunikacji mojego syna. Nie wiem już, co robić, nie rozumiem go. Najbardziej chciałabym dowiedzieć się, co go boli”.
Artykuł stanowi trzecią część opracowania, w którym analizujemy rolę kluczowego partnera komunikacyjnego w budowaniu, rozwijaniu i aktywnym uczestnictwie Kuby – 17-letniego użytkownika komunikacji alternatywnej i wspomagającej, którego dotychczasowe dwuletnie doświadczenia modelowania1 przy użyciu komunikatora Mówik2 nie były wystarczające do zaspokojenia potrzeb komunikacyjnych.
Artykuł stanowi drugą z trzech części opracowania, w którym analizujemy rolę partnerów komunikacyjnych w budowaniu aktywnych modeli porozumiewania się osób o złożonych potrzebach w komunikowaniu się1. Niniejszy fragment zawiera opis procesowego nabywania kompetencji komunikacyjnych Norberta (l. 17) oraz rozbudowywania jego indywidualnego systemu na przestrzeni 10 lat.
Artykuł stanowi pierwszą część obszernego (składającego się z trzech części i publikowanego kolejno w grudniu, lutym oraz kwietniu) opracowania, w którym w sposób wielowymiarowy analizujemy rolę partnerów komunikacyjnych w budowniu modeli aktywnych osób o złożonych potrzebach w komunikowaniu się1. Szczegółowy opis sposobów i etapów przygotowywania kluczowych partnerów komunikacyjnych w procesie nabywania kompetencji komunikacyjnych Ksawerego i Marcela stanowi treść niniejszego artykułu. Stawiane przez autorki pytania tworzą podstawę metodyczną każdej części publikacji.