Proces tworzenia strategii wspomagających porozumiewanie się

Analiza modeli aktywnych w celu wypracowania kodu komunikacyjnego u dziewczynki z rzadką chorobą genetyczną z grupy leukodystrofii – hipomielinizacją z atrofią jąder podkorowych i móżdżku (H-ABC)

Studium przypadku

Iga jest uczennicą Niepublicznej Podstawowej Szkoły Specjalnej prowadzonej przez PSONI Koło w Gdańsku. Jest to placówka oparta na filozofii kręgów wsparcia1, która wydobywa talenty i mocne strony uczniów. Głównym jej założeniem jest podejście skoncentrowane na dziecku oraz praca na zasobach i potencjale nie tylko ucznia, ale także rodziny i szkoły. To podejście motywowało i prowadziło nas podczas procesu tworzenia indywidualnego systemu komunikacyjnego2 w trzech poniżej opisanych etapach.

Iga jest osobą o złożonych potrzebach w komunikowaniu się3. Jest ciekawa świata, lubi muzykę, spacery, wizyty w teatrze czy filharmonii. Podczas imprez rodzinnych i klasowych stara się być aktywnym uczestnikiem sytuacji. Dużo radości sprawia jej słuchanie sióstr grających na pianinie lub towarzyszenie bratu podczas gier na komputerze. W soboty jeździ na basen, który daje jej możliwość doświadczania nieograniczonych ruchów ciała. Bardzo ważne jest dla niej bycie wysłuchaną i zrozumianą. Jednak ze względu na funkcjonowanie motoryczne i trudności w kontrolowaniu koordynacji i postawy ciała potrzebuje odpowiedniego zaopatrzenia w sprzęt oraz wsparcia drugiej osoby. W klasie porusza się na dobranym do swoich potrzeb wózku z blatem. W utrzymaniu prostej pozycji ciała pomaga jej zapięcie na klatce piersiowej, boczne peloty oraz poduszka podtrzymująca tył głowy, a także dwie boczne, zapinane pod szyją. W słabszych chwilach, gdy głowa zwisa na poduszkach ją podtrzymujących, a ręce wpadają pod blat, utrzymanie pionowej postawy oraz podpieranie wyprostowanych ramion zapewnia dodatkowa poduszka rogal (patrz: fot. 1).

Fot. 1. Iga w swoim siedzisku
Źródło: zbiory własne.

Podczas codziennego funkcjonowania w szkole potrzebuje wspomagania partnera, by brać czynny udział w procesie edukacyjnym, doświadczać sprawstwa, decydować i być aktywnym członkiem społeczności klasowej.

Informacje na temat rozpoznania medycznego od mamy:
Córka zmaga się z niezwykle rzadką chorobą genetyczną z grupy leukodystrofii – hipomielinizacją z atrofią jąder podkorowych i móżdżku (H-ABC). Choroba ta była w momencie jej diagnozy zupełnie w Polsce nieznana i nieopisana w literaturze medycznej. Iga była pierwszym pacjentem w Polsce, a na świecie opisano zaledwie 17 przypadków tej choroby, co w tamtej chwili sprawiło, że wiedza o niej była znikoma. Choroba H-ABC ma ogromny wpływ na rozwój ruchowy, poznawczy i komunikacyjny dzieci.
Objawy choroby, tj. oczopląs i uogólniona wiotkość ciała, pojawiły się u Igi już w pierwszych tygodniach życia. Jednak diagnozę postawiono dopiero, gdy miała półtora roku. 
Za rozwój H-ABC odpowiada mutacja genu TUBB4A, który wpływa na budowę białka kluczowego dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Przebieg choroby Igi powoduje liczne zaburzenia, takie jak:

  • ruchy mimowolne;
  • drżenia mięśniowe;
  • trudności z rozpoczęciem ruchu;
  • zaburzenia napięcia mięśniowego;
  • dystonia;
  • niezborność ruchowa;
  • problemy z koncentracją;
  • opóźniony rozwój ruchowy lub jego całkowity brak.
     

Jednak badania oraz obserwacje rodziców i terapeutów wskazują, że dzieci dotknięte H-ABC rozumieją znacznie więcej, niż są w stanie przekazać. Iga każdego dnia zmaga się z konsekwencjami choroby. Proste czynności, które dla zdrowych dzieci są naturalne, dla niej stanowią ogromne wyzwanie lub wręcz są niemożliwe do wykonania. 

Etap I oddziaływań wspomagających kompetencje komunikacyjne 

Wybór dominującej i najbezpieczniejszej dla dziecka modalności – wskazania wzrokowe

Rozpoznanie medyczne,...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Terapia Specjalna"
  • Dostęp do wszystkich artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do 5000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Otrzymuj co 2 miesiące bank pomysłów z oryginalnymi, autorskimi scenariuszami do różnych zaburzeń rozwoju i zachowania wraz z gotowymi kartami pracy. Rozszerzaj swój warsztat i poznawaj gotowe metody pracy do wdrożenia od zaraz.

440 artykułów online
7 lat doświadczenia
Dostęp online i offline
45 numerów archiwalnych
12 filmów szkoleniowych
35 autorów – specjalistów
Terapia Specjalna • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI