Dołącz do czytelników
Brak wyników

Studium przypadku

22 czerwca 2018

NR 1 (Czerwiec 2018)

Studium przypadku – perspektywa nauczyciela

0 259

Zosia, 12-letnia dziewczynka, jest dzieckiem z niepełnosprawnością, uczennicą klasy IV integracyjnej w szkole podstawowej ogólnodostępnej. Posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność ruchową.

Diagnoza

Zespół specjalistów na podstawie przeprowadzonych badań, obserwacji dziecka i wywiadu z rodzicami dokonał analizy i uzyskał informacje o możliwościach rozwojowych i potencjale dziewczynki. 

Zosia od urodzenia jest pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Z informacji uzyskanych od rodziców wynika, że cały okres ciąży przebiegał prawidłowo. W drugim tygodniu życia u dziecka pojawiła się stopa płasko-koślawa i wiotkość kończyn. Rozpoczęto wówczas rehabilitację. Przed upływem miesiąca u dziecka zauważono
rozszczepienie podniebienia. W pierwszym roku życia u dziewczynki pojawiły się nieprawidłowości i zaburzenia, które trwają do dzisiaj. Zosia jest dzieckiem z opóźnionym rozwojem psychoruchowym. Ma problemy z utrzymaniem równowagi, niestabilny chód i obniżone napięcie mięśniowe. 

Na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych stwierdzono, że dziewczynka posiada zdolności poznawcze na poziomie, co najmniej przeciętnym dla wieku. Jednak rozwój Zosi przebiega bardzo nieharmonijnie, zaś niepełnosprawność ruchowa znacznie utrudnia jej funkcjonowanie przy wykonywaniu codziennych czynności. Duże problemy pojawiły się w sytuacji zadaniowej, niemniej jednak wykonała zadania testowe mieszczące się w przewidzianych dla wieku ograniczeniach czasowych i wymogach testowania, a uzyskany wynik mieści się w przedziale wyników przeciętnych.

Jakie są możliwości i potencjał Zosi w różnych obszarach jej funkcjonowania?

Sfera poznawcza i zmysły

Mocne strony Zosi to rozumowanie pojęciowe i pamięć słuchowa. Dziewczynka posiada zdolność do przechowywania przez dłuższy czas oraz przetwarzania informacji reprezentowanych w systemie werbalnym oraz umiejętność ich klasyfikacji na poziomie górnej granicy wyników przeciętnych dla wieku. Na tym samym poziomie ma pamięć wzrokowo-przestrzenną (w zakresie zapamiętywania informacji obrazowych), pamięć fonologiczną (w zakresie zapamiętywania i prawidłowego odtwarzania kolejności głosek w wyrazach) oraz rozumowanie przestrzenne (dotyczy przetwarzania informacji reprezentowanych w systemie obrazowym, wyobrażeniowym). Wysokie wyniki uzyskała w próbach oceniających pamięć i percepcję słuchową.

U Zosi zdiagnozowano wadę wzroku, ograniczenie ruchomości gałek ocznych i zez. U dziecka występują zaburzenia integracji sensorycznej, duża rozpraszalność uwagi i trudności z wyhamowaniem własnej aktywności.

Wyniki badań pedagogicznych wskazują na dobrze opanowaną technikę czytania i dobre rozumienie tekstu. Zosia uwielbia czytać książki. Posiada zdolność poprawnego rozumowania na materiale obrazkowym i werbalnym. 

Dziewczynka na niskim poziomie ma opanowaną uwagę selektywną, czyli posiada małą zdolność do świadomego kierowania uwagi na to, co jest istotne, podczas aktualnie wykonywanego zadania, z jednoczesnym ignorowaniem dystraktorów, czyli czynników rozpraszających uwagę. Zosia ma też problemy w zakresie percepcji wzrokowej, trudno jej dostrzec drobne różnice w wyglądzie porównywanych ze sobą elementów. Wyraźny deficyt widoczny jest u niej również w zakresie rozumowania logiczno-matematycznego. Sprawnie natomiast dodaje i odejmuje w zakresie setki, wspomagając się liczeniem na palcach. Rozumie zadania tekstowe z klasy o dwa lata niższej. Utrzymuje wolne tempo i specyficzny styl pracy. 

Komunikowanie się i artykulacja

U Zosi na właściwym poziomie kształtuje się jej zasób leksykalny oraz zdolność do precyzyjnego stosowania słów. Dziewczynka wypowiada się obszernie, pełnymi zdaniami. Nie sprawia jej trudności formułowanie pytań, próśb i życzeń. Potrafi ułożyć i wypowiedzieć dłuższy tekst na określony temat, szczególnie gdy jest zgodny z jej zainteresowaniami. Zosia chętnie dzieli się swoimi spostrzeżeniami, potrafi w kompetentny sposób wypowiadać się na forum klasy czy grupy. Posiada dużą potrzebę mówienia o sobie i bycia wysłuchaną.

Umiejętności językowe, takie jak mowa bierna, czyli zdolność rozumienia mowy, oraz mowa czynna, czyli produkowanie mowy, są u Zosi na poziomie przeciętnym dla wieku. Dziewczynka chętnie wykonuje zadania, które lubi i które ją interesują. Bardzo dużo mówi, reaguje na każdy dźwięk. Jej kompetencja językowa rozwija się zdecydowanie nieharmonijnie. Występują u niej nieprawidłowości narządów mowy: w budowie i funkcjonowaniu narządów nasady, obejmujące rozszczep podniebienia miękkiego i języczka, wadę zgryzu oraz niewłaściwe ułożenie spoczynkowe i połykanie. Widoczne jest też spowolnienie tempa pracy i ograniczenie zdolności ruchowej artykulatorów. Wyrazistość ekspresji językowej jest znacząco obniżona przez zaburzenia prozodyczne, oddechowo-fonacyjne i wymawianiowe. Mówienie jest spowolnione, niekiedy lekko niepłynne, głos schrypnięty, o zmiennym natężeniu, czasem zanikający w wygłosie wyrazów. Jej artykulacja jest zniekształcona przez wieloraką dyslalię anatomiczno-ruchową, przejawiającą się rotacyzmem i międzyzębową deformacją fonemów syczących i szumiących.

Sfera społeczna

Mocne strony Zosi to posiadane na wyższym poziomie kompetencje społeczne. Jest kulturalna, życzliwa, empatyczna, chętnie pomaga innym. Łatwo nawiązuje kontakt z dziećmi, a także z osobami dorosłymi, potrafi też zaopiekować się i bawić z dziećmi młodszymi. Miewa natomiast problemy z dostosowaniem stylu wypowiedzi do okoliczności rozmowy i osoby rozmówcy, jest zbyt bezpośrednia, skraca dystans.

Sfera emocjonalno-motywacyjna 

Zosia słabo radzi sobie z codziennymi sytuacjami szkolnymi. Satysfakcja z osiągnięć, przejawiająca się zadowoleniem z wyników swojej pracy i z podejmowanego wysiłku, jest na niskim poziomie – jak wykazały badania jej wyniki utrzymują się w dolnej granicy przeciętnych dla wieku. Nie jest wytrwała w wykonywaniu zadań, nie potrafi kontynuować pracy, gdy pojawiają się przeszkody lub trudności. Zdecydowanie lepiej potrafi skupić się i efektywniej pracuje w godzinach rannych. Ma duże trudności z rozpoczęciem pracy, wykazuje silny opór i lęk. Podczas pracy Zosia ma wyraźne trudności ze skupieniem się, dużo mówi, jest rozkojarzona i dygresyjna. Szybko się rozprasza i trudno jej powrócić do kontynuowania zadania. Czasami nadmiernie koncentruje się na nieistotnych elementach zadania (np. czy klocki są równo ułożone w pudełku), a nieraz chce działać według własnego pomysłu na zadanie. Nadmiernie koncentruje się na sobie, na swoich stanach psychofizycznych, poddaje się chwilowym sentymentom, co utrudnia i spowalnia również zakończenie przez nią pracy. Dziewczynka jest samodzielna w zakresie czynności samoobsługowych i higienicznych.

Motoryka duża

W zakresie ogólnej sprawności ruchowej główny problem stanowi jej niestabilny chód i obniżone napięcie mięśniowe. Ma trudności z koordynacją ruchową całego ciała i utrzymaniem równowagi. Mocną stroną dziewczynki jest duża chęć uczestniczenia we wszystkich aktywnościach ruchowych.

Motoryka mała

U Zosi występują znaczne ograniczenia w zakresie sprawności rąk. Bardzo wolne jest tempo pracy przy pisaniu,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Terapia Specjalna"
  • Dostęp do wszystkich artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy