Dołącz do czytelników
Brak wyników

Okiem specjalisty

10 października 2022

NR 27 (Październik 2022)

Pedagog specjalny – nowy szkolny specjalista

0 109

Na mocy ustawy z dnia 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw oraz ustawy Karta Nauczyciela wprowadzono szereg zmian dla szkół i przedszkoli. Jedna z ważniejszych zmian dotyczy standaryzacji zatrudniania specjalistów szkolnych, do grona których dołączył od 1 września 2022 r. pedagog specjalny. Ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie obowiązku zatrudniania pedagoga specjalnego w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych i ponadpodstawowych oraz przedszkolach innych niż specjalne. Dotyczy to również ich zespołów, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także szkół artystycznych realizujących treści z zakresu kształcenia ogólnego.

Według Ministerstwa Edukacji i Nauki zadania wykonywane przez pedagoga specjalnego powinny być uzupełnieniem i wsparciem dla zadań realizowanych przez nauczycieli innych niż tzw. nauczyciele wspomagający oraz specjaliści szkolni „w zakresie rozpoznawania specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów lub wychowanków oraz planowania dla nich wsparcia odpowiadającego ich potrzebom rozwojowym i edukacyjnym”. 
Za specjalistów według Karty Nauczyciela nie uznano: 

  • tzw. nauczycieli wspomagających,
  • nauczycieli, którzy prowadzą zajęcia rewalidacyjne – z wyjątkiem tych, którzy realizują je w ramach stanowiska pedagoga szkolnego, pedagoga specjalnego, psychologa szkolnego, logopedy lub terapeuty pedagogicznego, mając oczywiście stosowne ku temu kwalifikacje.

Kwalifikacje zawodowe pedagoga specjalnego

W Klasyfikacji zawodów i specjalności – w dziale 2359: Specjaliści nauczania i wychowania gdzie indziej niesklasyfikowani – pedagog specjalny figuruje pod numerem 235 919. 
Od lat podstawą do otrzymania posady pedagoga specjalnego w przedszkolach, szkołach i placówkach specjalnych są określone przez MEN minimalne kwalifikacje zawodowe. Oznacza to, że trzeba mieć co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie oraz przygotowanie pedagogiczne. Można też ukończyć studia inne niż pedagogiczne w stopniu magistra i dodatkowo studiować na studiach podyplomowych pedagogikę specjalną oraz uzyskać przygotowanie pedagogiczne. 
Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli przewiduje, że na stanowisku pedagoga specjalnego w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych będzie można zatrudnić nauczyciela posiadającego:

POLECAMY

  • jednolite studia magisterskie na kierunku pedagogika specjalna lub
  • jednolite studia magisterskie lub studia pierwszego lub drugiego stopnia, w zakresie pedagogiki specjalnej lub
  • jednolite studia magisterskie lub studia pierwszego i drugiego stopnia w zakresie pedagogiki oraz ukończony kurs kwalifikacyjny lub studia podyplomowe w zakresie pedagogiki specjalnej lub w zakresie edukacji włączającej.

Do 31 sierpnia 2026 r. na stanowisku nauczyciela pedagoga specjalnego będzie można zatrudnić również osobę, która:

  • posiada kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu i klasach I-III szkoły podstawowej, a ponadto ukończyła studia podyplomowe w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka – dotyczy to przedszkoli ogólnodostępnych i integracyjnych,
  • posiada kwalifikacje do pracy w przedszkolach, szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych określone w przepisach oraz ukończyła kurs kwalifikacyjny lub studia podyplomowe w zakresie pedagogiki specjalnej.

Jak widać, w projekcie tym nie ma w ogóle mowy o wymaganiach odnośnie ukończonej specjalizacji w zakresie pedagogiki specjalnej.
Nie wiadomo natomiast, czy wskazana zostanie również jakaś konkretna specjalność. 

Zakres zadań i czynności pedagoga specjalnego

Od 30 maja br. na stronie Rządowego Centrum Legislacji figurują projekty rozporządzeń zmieniających następujące rozporządzenia:
Rozporządzenie z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.
Z dodanego tam § 24a wynika, że do zadań pedagoga specjalnego w przedszkolu, szkole i placówce należy w szczególności:

  • współpraca z nauczycielami, wychowawcami grup wychowawczych lub innymi specjalistami, rodzicami oraz uczniami w: 
  • podejmowaniu działań w zakresie zapewnienia aktywnego i pełnego uczestnictwa uczniów w życiu przedszkola, szkoły i placówki oraz dostępności, o której mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami,
  • rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów w celu określenia mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień uczniów oraz przyczyn niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu uczniów, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia i jego uczestnictwo w życiu przedszkola, szkoły i placówki, 
  • rozwiązywaniu problemów dydaktycznych i wychowawczych uczniów,
  • określaniu niezbędnych do nauki warunków, sprzętu specjalistycznego i środków dydaktycznych, w tym wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne, odpowiednich ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne ucznia;
  • współpraca z zespołem planującym i koordynującym kształcenie specjalne w zakresie opracowania i realizacji indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym zapewnienia mu pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
  • wspieranie nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i innych specjalistów w: 
  • rozpoznawaniu przyczyn niepowodzeń edukacyjnych uczniów lub trudności w ich funkcjonowaniu, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia i jego uczestnictwo w życiu przedszkola, szkoły lub placówki,
  • udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej w bezpośredniej pracy z uczniem,
  • dostosowaniu sposobów i metod pracy do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz jego możliwości psychofizycznych, 
  • doborze metod, form kształcenia i środków dydaktycznych do potrzeb uczniów;
  • udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej rodzicom uczniów i nauczycielom;
  • współpraca, w zależności od potrzeb, z innymi podmiotami, o których mowa w § 4 ust. 3 oraz w § 5;
  • przedstawianie radzie pedagogicznej propozycji w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli przedszkola, szkoły lub placówki w zakresie zadań określonych w pkt 1–5.

Rozporządzenie z dnia 3 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych.
W § 3 dodano ust. 2 mówiący o tym, że pedagodzy specjalni w ramach tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz realizują:

  • zajęcia w ramach zadań związanych z:
  • podejmowaniem działań w zakresie zapewnienia aktywnego i pełnego uczestnictwa uczniów lub wychowanków w życiu przedszkola, szkoły i placówki oraz dostępności, o której mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami,
  • rozpoznawaniem indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów lub wychowanków w celu określenia mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień uczniów lub wychowanków oraz przyczyn niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu uczniów lub wychowanków, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia lub wychowanka i jego uczestnictwo w życiu przedszkola, szkoły lub placówki, we współpracy z nauczycielami, 
  • wspieraniem nauczycieli w:
  • rozpoznawaniu...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Terapia Specjalna"
  • Dostęp do wszystkich artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy