Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody terapii

9 czerwca 2022

NR 25 (Czerwiec 2022)

Zastosowanie poznawczo-behawioralnego podejścia terapeutycznego we wspieraniu nastolatków z ASD borykających się z epizodem depresyjnym

0 578

W niniejszym artykule zostaną przedstawione kryteria diagnostyczne depresji oraz wyraźne rozróżnienie jej przebiegu od przemijającego obniżonego nastroju. Ponadto przyjrzymy się mechanizmom powstawania zniekształconej triady poznawczej u nastolatków z ASD (Autism Spectrum Disorder) oraz ich zwiększonej podatności na nadwrażliwą interpretację sytuacji stresogennych. Na podstawie omówienia konkretnego przykładu pacjenta zostaną zaproponowane metody interwencji mających na celu aktywizację nastolatka oraz wyposażenie go w umiejętności sięgania po adaptacyjne strategie zaradcze w trudnych dla niego momentach.

Depresja – czy to tylko obniżony nastrój? 

W ostatnim czasie termin „depresja” stał się modnym określeniem, często nadużywanym w mediach, na portalach społecznościowych i w codziennym życiu. Każdy z nas miał kiedyś obniżony nastrój, ale czy jest to tożsame z chorowaniem na depresję? Absolutnie nie. Warto podkreślić, że depresja należy do chorób, które mogą trwać nawet kilka lat i stanowić poważne zagrożenie życia i zdrowia. Obniżony nastrój jest krótkotrwały, mija samoistnie lub na skutek zaangażowania się w przyjemną dla nas aktywność, np. pójścia na lody czy do kina z koleżanką. Depresja natomiast wymaga leczenia, bowiem upośledza naszą sferę myślenia (poznawczą), odczuwania emocji (emocjonalną) oraz zachowania (behawioralną). Badania pokazują, iż w okresie dojrzewania drastycznie rośnie odsetek osób borykających się z depresją. 
Zgodnie z Klasyfikacją zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania (ICD-10), aby zdiagnozować depresję, epizod ten musi utrzymywać się ciągle przez okres minimum 2 tygodni. Pacjentowi doskwierają takie symptomy, jak:

  • obniżony nastrój,
  • brak odczuwania przyjemności, utrata zainteresowań,
  • zwiększona męczliwość, mniej aktywny tryb życia niż przed chorobą,
  • spadek lub wzrost wagi ciała bez stosowania żadnej celowej diety, 
  • bezsenność lub nadmierna senność, 
  • zahamowanie psychoruchowe lub codzienne pobudzenie, 
  • prawie codzienne poczucie winy i braku własnej wartości, 
  • ograniczona koncentracja uwagi, trudności w myśleniu, 
  • powracające myśli o śmierci, myśli samobójcze lub konkretny plan popełnienia samobójstwa. 

Epizod depresyjny może mieć przebieg łagodny, umiarkowany bądź ciężki. 

Według Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego klasyfikacja DSM-V zakłada podobne kryteria do diagnozy depresji, według których objawy:

POLECAMY

  • utrzymują się minimum 2 tygodnie,
  • występują przez większość dnia, 
  • powodują widoczne cierpienie,
  • upośledzają codzienne życie bądź są widoczne przez społeczeństwo. 

Nastolatek z ASD – dlaczego osoby ze spektrum autyzmu może dotknąć depresja?

W swojej pracy klinicznej obserwuję sytuacje, kiedy rodzic nastolatka z diagnozą ASD jest już wystarczająco zmęczony trudnościami wynikającymi ze specyfiki funkcjonowania osób ze spektrum autyzmu, a więc problemami w sferze komunikacyjnej, sztywności zachowań i/lub zaburzonych relacji społecznych, że niezwykle ciężko do tego „pakietu” przyjąć mu rozpoznanie depresji. Niestety, zdarzają się sytuacje, w których rodzic przyjmuje po...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Terapia Specjalna"
  • Dostęp do wszystkich artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!

Przypisy