Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody terapii

15 października 2021

NR 21 (Październik 2021)

Jak w praktyce wykorzystać taniec oraz ćwiczenia ruchowo-muzyczne w terapii

0 58

Taniec wpływa m.in. na emocje, samocenę, pobudza wyobraźnię, uwrażliwienie na siebie i na innych oraz pozwala na pokonywanie barier w komunikowaniu się, dlatego tak często wykorzystywany jest w terapii. Poniżej prezentujemy ćwiczenie, które w swojej prostocie wykonania jest dobrym przykładem, na to, że można zastosować je w pracy z osobami o różnym stopniu niepełnosprawności intelektualnej.

Walory terapeutyczne tańca

Terapia tańcem, jak już wspominałam w poprzednich materiałach, ma swoje początki w czasach prehistorycznych, chociaż pamiętamy, że stanowiła wtedy nieco inny obszar funkcjonowania ludzkości.
Jako dziedzina naukowa rozwinęła się bardzo dynamicznie na przełomie XIX i XX wieku i z tego okresu pochodzi najbogatsza dokumentacja naukowo-badawcza dotycząca jej walorów. Wielokrotnie potwierdzone zostały m.in. właściwości lecznicze (terapeutyczne) tańca, przebadano wiele różnorodnych grup docelowych pacjentów, o zróżnicowanych dysfunkcjach i celach terapeutycznych. Można wymieniać walory terapii tańcem, dostrzegając jej bogate zasoby, wielopoziomowość zmian, jakie implikuje, lub koncentrując się na wąskim, sprecyzowanym analizowaniu szczególnych potrzeb naszych podopiecznych. Każda z tych perspektyw okaże się interesująca i przynosząca wiele inspiracji.

POLECAMY

Jakie cele chcemy osiągnąć?

Aby odpowiedzieć sobie na pytanie zawarte w temacie naszego dzisiejszego spotkania, czyli: „jak w praktyce wykorzystać taniec oraz ćwiczenia ruchowo-muzyczne…”, należy przede wszystkim zadać sobie pytanie, jakie cele chcę osiągnąć dzięki zastosowaniu w praktyce tego typu aktywności. Odpowiedź na to pytanie dostarczy nam niezbędnych podstaw, aby następnie poszukiwać ciekawych inspiracji i dopasować je do możliwości naszych podopiecznych. Tak więc schemat działania koncepcyjnego powinien wyglądać następująco:

  1. Jaki cel chcę osiągnąć?
  2. Jakie ćwiczenie pomoże osiągnąć cel?
  3. Jak dopasować ćwiczenie, jakie wprowadzić modyfikacje?
  4. Wprowadzenie ćwiczenia na sesji terapeutycznej.
  5. Weryfikacja jego skuteczności – czy cel został osiągnięty (ewaluacja)?

Jak Państwo widzą, nigdy nie ma absolutnej pewności co do idealnego doboru ćwiczenia do danej sytuacji terapeutycznej (problemu), dlatego zawsze niezbędny jest element ewaluacji, sprawdzenia, ewentualnego poszukiwania innego, bardziej odpowiedniego ćwiczenia. Jest to metoda „prób i błędów”, bo zakładamy, że możemy się mylić, dajemy też przestrzeń grupie i pamiętamy, że nie ma dwóch identycznych sytuacji, dni, procesów grupowych, więc „wszystko może się zdarzyć…” i wszystko może potoczyć się inaczej, niż zakładaliśmy.

Poniżej zaprezentowałam ćwiczenie, które z racji prostoty wykonania jest dobrym przykładem na to, że można zastosować je w pracy z osobami o różnym stopniu niepełnosprawności intelektualnej.
 

Tańczący malarz (tańcząc, malujesz obraz – improwizacja przy muzyce)
Uczestnicy:
młodzież, dorośli.
Miejsce: sala, holl, sala gimnastyczna.
Muzyka: Oliver Shanti and Friends „Water – Four circles of Life”.
Materiały: szary papier (od 1 do 4 lub więcej arkuszy na osobę), farby i pojemniki na farby umożliwiające nabieranie farb rękami (i/lub stopami), taśma klejąca (najlepiej szeroka, papierowa); można przygotować dla każdego uczestnika komplet farb lub rozłożyć farby na przestrzeni całej sali w dowolnych miejscach (przepis na farby – patrz ćwiczenie 36).
Czas: około 1 h (łącznie z przygotowaniem sali i posprzątaniem oraz omówieniem na końcu).
Techniki arte: choreoterapia, muzykoterapia, kreacja wizualna.
Cele:
  • rozwijanie wyobraźni plastycznej,
  • rozwijanie plastyczności ruchu,
  • stymulowanie do poszerzania zakresów ruchu,
  • eksperymentowanie z ruchem i tańcem,
  • łączenie ekspresji wizualnej z ekspresją ruchową,
  • wychodzenie poza schematy ruchowe znane dotychczas,
  • używanie dłoni i stóp do malowania,
  • jednoczesna improwizacja taneczna i ekspresja wizualna,
  • doświadczanie muzyki jako stymulatora wyobraźni i elementu kreującego ruch i obraz jednocześnie,
  • doświadczanie ruchu jako „nośnika” obrazu – malowanie podczas tańca,
  • wytwór wizualny jako próba zapisania ruchu, obrazu z wyobraźni, odczuć emocjonalnych.


Opis przebiegu ćwiczenia

Ćwiczenie rozpoczynamy od omówienia przebiegu wspólnej pracy, a następnie uczestnicy przystępują do przygotowania stanowisk pracy i zabezpieczenia sali. Po zakończeniu pracy wszyscy uczestnicy sprzątają salę. Na końcu, siedząc w kole, omawiają ćwiczenie.
Do przeprowadzenia tego ćwiczenia potrzebna jest przestronna sala, najlepiej z podłogą łatwą w utrzymaniu czystości (bez wykładziny dywanowej). Można jednak, mimo wszystko, zabezpieczyć podłogę grubą folią malarską (przyklejając ją na brzegach taśmą klejącą do podłogi), co pozwoli na szybkie i sprawne posprzątanie po zakończonej pracy.
Kiedy podłoga (i/lub ściany) jest zabezpieczona, uczestnicy przystępują do przyklejania na podłodze arkuszy szarego papieru. Każdy uczestnik wybiera miejsce na sali, gdzie chciałby pracować i tam przygotowuje swoje stanowisko. W zależności od liczby uczestników i wymiarów sali każdy uczestnik otrzymuje od jednego do czterech arkuszy szarego papieru i przymocowuje je do podłogi. Jeśli mamy taką możliwość, aby przykleić szary papier również do ścian, wykonujemy to także teraz. Pozwoli to uczestnikom – malarzom na jeszcze więcej swobody w twórczości i ekspresji. Uczestnicy rozkładają farby i zabezpieczają ubranie (najlepiej, gdy wcześniej uczestnicy przyniosą takie ubrania, które mogą zostać pobrudzone farbami). Jeśli sala jest już przygotowana, papier przymocowany i farby gotowe do użycia, możemy rozpocząć ćwiczenie praktyczne. Uczestnicy siadają na podłodze w pobliżu przygotowanych wcześniej stanowisk.
Przez chwilę wsłuchują się w utwór muzyczny, a następnie – w dowolnie wybranym przez siebie momencie – rozpoczynają improwizację taneczną, podczas której nabierają na dłonie (można również na stopy) farby i nadal tańcząc, rozpoczynają malowanie obrazu. Najistotniejszym elementem tego ćwiczenia jest improwizacja – zarówno ruchowa, jak i wizualna (podczas malowania). Swoboda, brak planowania czy projektowania, spontaniczność i ekspresyjność towarzyszy uczestnikom podczas całego ćwiczenia. Improwizacja trwa tak długo jak utwór muzyczny lub dłużej – w przypadku zaplanowanego dłuższego czasu ćwiczenia.
Po zakończeniu improwizacji, jeśli tylko jest to możliwe, zachęcamy uczestników, aby zatrzymali się obok swoich obrazów, zadając sobie...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy