Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody terapii

16 sierpnia 2022

NR 26 (Sierpień 2022)

Planowanie i wdrażanie procesu generalizacji podczas zajęć TUS

0 705

Generalizacja jest jednym z warunków skuteczności zajęć TUS oraz uznania, że zakończyły się one sukcesem. Celem wdrażania generalizacji jest dojście do etapu, kiedy kształtowane lub zmodyfikowane zachowania są prezentowane przez ucznia w różnych środowiskach oraz w obecności różnych osób, a nie tylko terapeuty. Jak to zrobić w praktyce?

Kluczowe elementy generalizacji

By generalizacja miała miejsce, muszą być spełnione dwa warunki: transfer umiejętności, czyli powtarzanie przez ucznia trenowanych zachowań w rzeczywistych warunkach, w naturalnym środowisku dziecka oraz podczas zajęć terenowych TUS, oraz podtrzymanie umiejętności w czasie. Niezwykle ważne w sukcesie tego procesu jest wsparcie udzielone uczniowi ze strony rodziców oraz innych nauczycieli. Osoby dorosłe mogą wpływać na zachowanie dziecka w naturalnym środowisku poprzez zauważanie zachowań prospołecznych prezentowanych przez dziecko, stosowanie wzmocnień pozytywnych, np. przybicie piątki, pochwała lub przyznanie punktu oraz zachęcenie dziecka do ich używania. Istotne jest, aby zebrane materiały z zajęć (kroki umiejętności) były przechowywane w segregatorach, żeby rodzice i opiekunowie wiedzieli, jakie są aktualnie ćwiczone umiejętności oraz jakie kroki podpowiadać dziecku. Dodatkowo segregator pozwala uczniowi skorzystać z podpowiedzi wizualnej, kiedy jest taka potrzeba, natomiast opiekunom i nauczycielom daje wgląd w aktualnie trenowane umiejętności.

Procedury wzmacniające transfer umiejętności PRZED – PODCZAS – PO zajęciach TUS

Badacze zajmujący się tematem generalizacji (Kame, Simons, 1990) wyróżnili trzy obszary do wzmacniania transferu umiejętności społecznych:

1. PRZED rozpoczęciem treningu, tzw. usidlanie (entrapment)

POLECAMY

  • Autorzy zalecają, by do zajęć TUS włączyć rówieśników, np. z tej samej grupy przedszkolnej lub klasy. Warto organizować zajęcia TUS dla całej klasy, a nie tylko dla podopiecznych posiadających orzeczenia o niepełnosprawności, ponieważ dziecko może być nagradzane za użycie umiejętności przez rówieśników, w naturalnych warunkach.
  • Przed rozpoczęciem zajęć TUS należy wysłać list do rodziców/opiekunów dziecka informujący o rozpoczęciu nauczania umiejętności społecznych lub zorganizować spotkanie organizacyjne, na którym trenerzy omówią procedury stosowane podczas zajęć (modelowanie, odgrywanie ról, informacja zwrotna, generalizacja). Podkreślenie roli rodzica/opiekuna we wspieraniu ucznia w nauczaniu umiejętności jest kluczowe szczególnie u dzieci młodszych.
     
Przykładowy list do rodziców:

Drogi Rodzicu/Opiekunie,
w tym roku Twoje dziecko rozpoczyna zajęcia treningu umiejętności społecznych (TUS). Podczas zajęć dziecko uczy się razem z kolegami z grupy umiejętności społecznych po to, by różne trudne sytuacje mające miejsce w przedszkolu/szkole były rozwiązywane w pozytywny sposób. Zapraszanie kolegi do zabawy, dzielenie się zabawkami, radzenie sobie z odmową, proszenie o pomoc, radzenie sobie z przegraną to tylko niektóre z umiejętności, których dziecko będzie się uczyło. Podczas zajęć TUS dziecko najpierw patrzy, jak nauczyciel modeluje umiejętność, czyli prawidłowo jej używa, następnie samo próbuje ją wykonać, czyli odgrywa scenkę, po k...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Terapia Specjalna"
  • Dostęp do wszystkich artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!

Przypisy

    MAGDALENA GODLEWSKA

    Psycholog, trener TUS, terapeuta, mediator. Od 9 lat intensywnie zajmuje się Treningiem Umiejętności Społecznych. Współautorka filmów modelowych TUS, współorganizatorka turnusów Treningu Umiejętności Społecznych. Prowadzi szkolenia TUS dla nauczycieli na terenie całej Polski. Ukończyła Szkołę Trenerów Biznesu i Rozwoju Osobistego. Prowadzi kompleksowe diagnozy psychologiczne, terapie indywidualne oraz konsultacje wychowawcze. Prowadzi terapie dzieci z wyzwaniami rozwojowymi oraz wspiera rodziny w trudnej sytuacji. Prowadzi liczne szkolenia i warsztaty umiejętności społecznych i wychowawczych oraz publikuje artykuły o tematyce psychologicznej. Pracuje w przedszkolu integracyjnym Bałabajka w Warszawie.

    Katarzyna Mierzejewska

    Pedagog specjalny, trener TUS, trener dziecięcy kompetencji społecznych, terapeuta integracji sensorycznej, dogoterapeuta. Ukończyła Szkołę Trenerów Biznesu i Rozwoju Osobistego. Doświadczenie w pracy pedagogicznej zdobywała współtworząc Fundację Pomocy Osobom Niepełnosprawnym Przyjaciel. Od 18 lat prowadzi zajęcia pedagogiczne oraz zajęcia dogoterapii m.in. dla dzieci z autyzmem, Zespołem Aspergera, Zespołem Downa, Zespołem Williamsa. Od 6 lat intensywnie zajmuje się Treningiem Umiejętności Społecznych. Współautorka filmów modelowych TUS, współorganizatorka turnusów Treningu Umiejętności Społecznych. Prowadzi szkolenia TUS dla nauczycieli na terenie całej Polski. Pracuje w przedszkolu integracyjnym Bałabajka w Warszawie. Kontakt: tus.edu.pl.